CHP Genel Başkan Yardımcısı Dr. Gamze Akkuş İlgezdi: “Mevcut kamusal altyapının kâr garantisi düzenine teslim edilmesi kabul edilemez”

CHP Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Dr. Gamze Akkuş İlgezdi, Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) sorumluluğundaki köprü ve otoyolların işletme hakkı devri yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin hazırlıkların kamu yararı ve mali disiplin açısından ciddi sonuçlar doğuracağını savundu.

İlgezdi, “Yurttaşın vergileriyle inşa edilen köprü ve otoyolların işletme hakkının devri planlanmaktadır. Geçmişte Kamu-Özel İşbirliği projelerinde uygulanan döviz garantili modelin Hazine üzerinde yarattığı ağır fatura ortadayken, mevcut kamusal altyapının da benzer bir kâr garantisi düzenine teslim edilmesi kabul edilemez.” açıklamasında bulundu.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına yazılı soru önergesi sunan İlgezdi, özelleştirme planlarının şeffaflıktan uzak yürütüldüğünü ileri sürerek bütçe dengesi ve yurttaşların ulaşım hakkına ilişkin soruların yanıtlanmasını istedi.

“DÖVİZ ENDEKSLİ ARAÇ GARANTİSİ KAMU KAYNAKLARININ ŞİRKETLERE AKTARILMASI ANLAMINA GELİR”

Devir ihalelerinde özel şirketlere araç geçiş garantisi verilip verilmeyeceğinin kamuoyuna açıklanması gerektiğini belirten İlgezdi, olası garantilerin hangi para birimi üzerinden hesaplanacağının da önem taşıdığını kaydetti.

İlgezdi, “Halkın vergileriyle yapılmış yollarda yüklenici firmalara döviz kuru endeksli araç geçiş garantisi verilmesi, kamu kaynaklarının belirli şirketlere aktarılması anlamına gelir. Bununla birlikte tarife belirleme yetkisinin tamamen işleticiye bırakılması ya da KGM’nin Yİ-ÜFE tavan şartının devre dışı kalması halinde yurttaş fahiş geçiş ücretleriyle karşı karşıya kalacaktır. Ulaşım kamusal bir haktır; tavan fiyat denetiminden yoksun bir imtiyaz modeli yurttaşı mağdur edecektir.” dedi.

İlgezdi, soru önergesinde de mevcut ve olası özelleştirme ihalelerinde yüklenici veya devralan firmalara araç geçiş garantisi verilmesinin planlanıp planlanmadığını sordu. Garanti ödemelerinin gündemde olması halinde ABD doları veya avro yerine Türk lirası bazlı endeksleme konusunda düzenleme bulunup bulunmadığının açıklanmasını talep etti.

BAKIM VE ONARIM YÜKÜMLÜLÜKLERİNİ GÜNDEME GETİRDİ

Sayıştay denetim raporlarındaki tespitlere işaret eden İlgezdi, işletme hakkı devredilen güzergâhlarda bakım ve onarım yükümlülüklerinin nasıl güvence altına alınacağını da gündeme taşıdı.

İlgezdi, “Sayıştay’ın KGM ve ÖİB denetim raporları, bakım-onarım yükümlülüklerinin devredilen firmalarca zamanında yerine getirilmediğini defalarca ortaya koymuştur. Şartnamelere yüksek oranlı teminatlar ve ağır cezai yaptırımlar eklenmezse, şirketler tahsilatı yapacak, bakım ve onarım maliyetleri ise yine kamunun sırtına yıkılacaktır.” ifadelerini kullandı.

Güzergâhlardaki ticari alanların gelirlerinin de açıklığa kavuşturulmasını isteyen İlgezdi, “Ayrıca güzergâhlardaki akaryakıt istasyonları, dinlenme tesisleri ve ticari alanların devasa kira gelirlerinin kime aktarılacağı, kamu lehine ne kadarlık bir net finansal değer üretildiği kamuoyuna şeffaf biçimde açıklanmalıdır.” açıklamasını yaptı.

İlgezdi, önergesinde Sayıştay’ın KGM ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığı denetim raporlarında yer alan bakım-onarım risklerine karşı özelleştirme şartnamelerine hangi cezai şartların ve teminat oranlarının eklendiğini de sordu.

DEVİR BEDELİ İLE YILLIK GELİRİN KARŞILAŞTIRILMASINI İSTEDİ

Özelleştirilmesi gündemde olan hatların mali değerlemesine ilişkin sorular yönelten İlgezdi, mevcut yıllık net gelir akışı ile devir bedelinin bugünkü net değerinin karşılaştırılması halinde kamu lehine oluşacağı öngörülen finansal çıkar oranının açıklanmasını talep etti.

İlgezdi ayrıca ihale muhammen bedelleri belirlenirken son 5 yılın ortalama araç geçiş verilerinin nasıl modellendiğinin kamuoyuyla paylaşılmasını istedi.

Soru önergesinde 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun’un 15. maddesine de yer veren İlgezdi, KGM sorumluluğundaki köprü ve otoyolların işletme hakkı devri süreçleri için Özelleştirme Yüksek Kurulu veya Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından yürütülen güncel bir değer tespiti ya da hukuki altyapı çalışması bulunup bulunmadığını sordu.

İlgezdi, işletme hakkı devri sözleşmesi taslaklarında öngörülen imtiyaz sürelerinin ne kadar olduğunu ve bu sürelerin belirlenmesinde hangi ekonomik ömür ile iskonto oranlarının esas alındığını da Bakan Şimşek’e yöneltti.

“KGM EMEKÇİLERİNİN HAKLARI BELİRSİZLİĞE TERK EDİLMEMELİ”

İlgezdi, özelleştirme kapsamına alınması planlanan hatlarda görev yapan KGM personelinin durumunun da netleştirilmesi gerektiğini belirtti.

“Söz konusu otoyol ve köprülerde yıllardır gece gündüz çalışan kadrolu ve sözleşmeli KGM emekçilerinin özlük hakları, nakil süreçleri ve istihdam güvenceleri 4046 sayılı Kanun çerçevesinde netleştirilmemiştir. Ne kamusal altyapımızın geleceğinin ne de emekçilerimizin kazanılmış haklarının belirsizliğe terk edilmesine göz yummayacağız.” ifadelerini kullanan İlgezdi, personelin özelleştirme sonrasındaki statüsünün açıklanmasını istedi.

İlgezdi, Bakan Şimşek’e KGM bünyesinde söz konusu otoyol ve köprülerde görev yapan kadrolu ve sözleşmeli personelin özlük hakları, nakil süreçleri ve istihdam güvencelerinin 4046 sayılı Kanun’un 22. maddesi kapsamında nasıl planlandığını sordu.

Önergede ayrıca devredilecek güzergâhlardaki akaryakıt istasyonları, dinlenme tesisleri ve diğer ticari alanların kira gelirlerinin işletmeci firmalara devredilip devredilmeyeceği veya bu gelirlerin Hazine portföyünde tutulup tutulmayacağına ilişkin bilgi talep edildi.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI