Düzce Belediye Başkanı Dr. Faruk Özlü: “Allah Düzce’ye Bir Daha 12 Kasım’lar Yaşatmasın” Depremin 27 Yıllık Tanıkları O Geceyi Anlattı!

Düzce’de 12 Kasım 1999 tarihinde meydana gelen ve kentte büyük yıkıma, can kayıplarına neden olan depremin üzerinden 27 yıl geçti. 17 Ağustos 1999 depreminin yaralarını henüz sarmaya çalışan Düzce, 12 Kasım gecesi yaşanan ikinci büyük felaketle bir kez daha sarsılmış, kent hafızasında derin izler bırakan bir yıkımla karşı karşıya kalmıştı.

Düzce Belediyesi Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü, depremin 27’nci yıl dönümünde felaketin tanıklarını bir araya getirerek o gece yaşananları kayıt altına aldı. Düzce Belediye Başkanı Dr. Faruk Özlü ile depremi yaşayan belediye personeli, şehrin karşı karşıya kaldığı yıkımı, arama kurtarma çalışmalarını ve yeniden yapılanma sürecini anlattı.

BAŞKAN ÖZLÜ: SABAH 06.00-06.30 GİBİ DÜZCE’YE ULAŞABİLDİK

Düzce Belediye Başkanı Dr. Faruk Özlü, 12 Kasım 1999 depremi sırasında Ankara’da bulunduğunu belirterek, deprem haberini almasının ardından ailesine ulaşmak ve Düzce’ye gelebilmek için harekete geçtiğini söyledi.

O dönem Savunma Sanayii Müsteşarlığı’nda görev yaptığını ve TAI Yönetim Kurulu Üyesi olduğunu aktaran Özlü, bir toplantıya gitmek üzere evden ayrılacağı sırada depremin meydana geldiğini ifade etti. Depremin merkezinin Düzce olduğunu öğrenir öğrenmez kentte yaşayan ailesini aradığını ancak telefonla ulaşamadığını kaydetti.

Toplantıya katılmaktan vazgeçerek bir arkadaşıyla özel araçla Düzce’ye doğru yola çıktıklarını anlatan Özlü, Bolu güzergâhının kapalı olması nedeniyle Akyazı ve Sakarya üzerinden ilerlediklerini belirterek, sabah 06.00-06.30 saatlerinde Düzce’ye ulaşabildiklerini dile getirdi.

“ALLAH DÜZCE’YE BİR DAHA 12 KASIM’LAR YAŞATMASIN”

Köylerindeki evin yıkılmadığını ancak hasar gördüğünü belirten Başkan Özlü, anne ve babasını, ablasını sağ salim görmenin kendisini mutlu ettiğini söyledi. Kent merkezinde karşılaştığı yıkımın ise son derece ağır olduğunu vurgulayan Özlü, o geceye ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Şehirde gördüğüm manzara çok korkunçtu. Ablamın kaldığı ev yan yatmıştı ama onlar sağ çıkmışlardı. Perişandı her taraf. Kurtarma çalışmaları devam ediyordu. Çok sayıda araç, dozer, iş makinesi ve çok sayıda insan arama kurtarma faaliyetlerinde bulunuyordu. Şehir çok kötüydü, perişan bir haldeydi. Allah Düzce’ye bir daha 12 Kasım’lar yaşatmasın.”

“DÜZCE’NİN KONUT STOKU YÜZDE 80 YENİ”

12 Kasım depreminin ardından kent merkezinde yaşanan büyük yıkımın yeni yerleşim alanlarının oluşturulmasını zorunlu hale getirdiğini belirten Özlü, bugün yaklaşık 50 bin kişinin yaşadığı Bahçeşehir bölgesinin yeni yerleşim alanı olarak belirlenmesini doğru bir karar olarak değerlendirdi.

Düzce’nin kuzey kesimlerinin yapılaşma açısından daha uygun olduğunu ifade eden Özlü, Kaynaşlı’dan başlayarak Bahçeşehir, Konuralp ve Boğaziçi üzerinden Çilimli’ye uzanan kuzey hattının daha yüksek rakımlı ve zemin bakımından daha sağlam bölgelerden oluştuğunu kaydetti.

Düzce’deki konut stokunun yaklaşık yüzde 80’inin yeni yapılardan oluştuğunu belirten Özlü, 23 Kasım 2022 tarihinde meydana gelen depremde can kaybı yaşanmamasını yenilenen yapı stokunun önemli bir göstergesi olarak değerlendirdi.

Göreve geldikten sonra deprem dirençli şehir hedefi doğrultusunda yüksek katlı yapılaşmaya son verdiklerini aktaran Özlü, kentte uygulanan kat sınırına ilişkin şu açıklamada bulundu:

“Düzce’de bugün yapılaşma maksimum zemin+4’tür. 4 kattan yukarısı yasaktır. Biz depremlere dirençli bir şehir olmak için hem deprem yönetmeliklerini harfiyen uygulayan bir şehiriz hem kat yüksekliğine sınır getiren, yatay mimariyi önceleyen bir politika takip ediyoruz.”

BELEDİYE PERSONELİ DEPREM GECESİNİ ANLATTI: “TAM BİR KAOS VARDI”

Düzce Belediyesi tarafından gerçekleştirilen röportajlarda, 12 Kasım 1999 depremini yaşayan belediye personeli de felaket gecesinde karşılaştıkları manzarayı ve sonrasında yürütülen çalışmaları anlattı.

Dönemin Hesap İşleri Müdürü Vahap Demirel, deprem anında araçla trafikte bulunduğunu belirterek yaşananları şu sözlerle aktardı:

“Kırmızı ışıkta beklerken bir kütleme sesi oldu, ardından sallanmaya başladık. Tam bir kaos vardı. İnsanlar bir yerlere kaçışıyordu. Bağırışlar, imdat sesleri, korna sesleri... Araçlar birbirine girmişti. Celal Kasapoğlu Caddesi’ndeki binaların neredeyse yüzde 90’ı yıkılmıştı. Yollar kapanmıştı. Çok kötü bir ortamdı.”

“BİNALAR PASTA GİBİ KAT KAT ÜST ÜSTE YIĞILMIŞTI”

Dönemin İmar ve Şehircilik Müdürlüğünde harita teknikeri olarak görev yapan Ahmet Bayar, deprem sonrasında karşılaştığı yıkımın boyutunu, “Her şey yerle bir olmuştu. Binalar pasta gibi kat kat üst üste yığılmıştı.” sözleriyle anlattı.

Dönemin Bilgi İşlem Müdürü Halit Ramazan Kubilay ise deprem sırasında ailesiyle birlikte evinde olduğunu belirtti. Sarsıntının başlamasıyla daha önceden hazırladıkları deprem köşesinde toplandıklarını aktaran Kubilay, deprem sonrasında ailesiyle dışarı çıkarak bir okulun bahçesine sığındıklarını söyledi.

Gece boyunca artçı sarsıntıların devam ettiğini ifade eden Kubilay, yaşadığı korkuyu, “Sabaha kadar defalarca deprem tekrar etti. Bir ara yer yarılıp girecek miyiz diye bir düşünceye de kapıldık.” sözleriyle dile getirdi.

“ÇOK BÜYÜK ÖZVERİ VE FEDAKARLIKLA ÇALIŞTILAR”

Depremin ardından Düzce’ye yardım ekiplerinin ve yardım malzemelerinin ulaşmaya başladığını anlatan Ahmet Bayar, gece saat 03.00’ten itibaren helikopterlerin, TIR’ların ve kamyonların kente gelmeye başladığını kaydetti.

Vahap Demirel, depremde belediye personelinin de depremzede olduğunu hatırlatarak özellikle itfaiye ekiplerinin büyük fedakârlık gösterdiğini vurguladı.

İtfaiye personelinin hem kendi kayıplarıyla mücadele ettiğini hem de kentteki yangınlara ve kurtarma çalışmalarına müdahale ettiğini belirten Demirel, şunları söyledi:

“İtfaiyede çalışan arkadaşların o akşam binaları yıkıldı, 3 tane arkadaşları görev şehidi oldu. Arkadaşlarını kurtarmak bir yandan, bir taraftan da yangınlar oluştu onlara müdahale etmek... Onlar çok büyük özveri ve fedakarlıkla çalıştılar. Ben en çok onları takdir ediyorum.”

DEPREM SONRASI ZEMİNDE 80 SANTİMETRELİK FARK OLUŞTU

Dönemin harita teknikeri Ahmet Bayar, deprem sonrasında yürüttükleri ölçümlerde zemindeki değişimin boyutunu ortaya koyan bir durumla karşılaştıklarını anlattı.

Deprem öncesinde ölçtüğü mesafeyi deprem sonrasında yeniden ölçtüğünde 80 santimetrelik fark tespit ettiğini belirten Bayar, “Depremden önce bir mesafe okumuştum. Depremden sonra aynı mesafeyi tekrardan okuduğumda arada 80 cm fark vardı. Arada yarık oluştuğu için mesafenin bozulduğunu gördük.” dedi.

BELEDİYE HİZMETLERİ 2005’E KADAR PREFABRİK BİNADA SÜRDÜ

Halit Ramazan Kubilay, 17 Ağustos 1999 depreminde belediye binasının ağır hasar aldığını ve belediye hizmetlerinin bir süre çadırlarda sürdürüldüğünü belirtti.

12 Kasım depreminden sonra vatandaşların hasar gören binaların kendilerine ait olduğunu kanıtlayabilmeleri için emlak beyanı ve su faturalarına ihtiyaç duyulduğunu anlatan Kubilay, bu nedenle belediyenin bilgi işlem altyapısının yaklaşık bir hafta içerisinde yeniden kurulduğunu ifade etti.

Vahap Demirel ise belediyeye tahsis edilen prefabrik binada çok sayıda müdürlüğün 2005 yılına kadar hizmet vermeyi sürdürdüğünü kaydetti.

“BİR SONRAKİ DEPREMDEN DÜZCE ÇOK DAHA SAĞLAM ÇIKACAKTIR”

Depremin ardından Düzce’nin yeniden yapılanma sürecinde farklı ülkelerden destek alındığını belirten Halit Ramazan Kubilay, Japon uzmanların teknolojik destek sağlamak ve risk haritaları oluşturmak amacıyla kentte çalışmalar yürüttüğünü söyledi.

Yeni konutların inşa edileceği alanların belirlenmesi için çeşitli araştırmalar yaptıklarını anlatan Ahmet Bayar, İmar Müdürlüğü olarak farklı arazileri incelediklerini ve bugün Bahçeşehir olarak bilinen bölgenin zemin açısından uygun olduğunu değerlendirerek önerdiklerini aktardı.

Deprem sonrasında yapılaşmaya yönelik yeni yönetmeliklerin hayata geçirildiğini hatırlatan Bayar, alınan önlemlerin Düzce’nin daha güvenli bir kent haline gelmesi açısından önemli olduğunu belirtti.

Geleceğe ilişkin değerlendirmesini de paylaşan Bayar, “Ben bir sonraki depremde Düzce’nin çok daha sağlam çıkacağını düşünüyorum.” ifadelerini kullandı.

Düzce’de 12 Kasım 1999 gecesini yaşayan belediye personelinin tanıklıkları ve Başkan Faruk Özlü’nün değerlendirmeleri, felaketin kentte bıraktığı izleri bir kez daha gözler önüne sererken, depreme dayanıklı yapılaşmanın ve afet hazırlıklarının önemini ortaya koydu.